Орта ғасырдағы Еуропа гигиенасы (1)

Орта ғасырдағы Еуропаны елестеткенде көпшіліктің ойына батырлар, алып қамалдар, рыцарьлар мен патшалар келеді. Алайда сол дәуірдің тағы бір қыры бар – гигиенаның өте төмен деңгейі. Бүгінде біз үшін күнделікті душ қабылдау қалыпты нәрсе болса, орта ғасырларда көптеген еуропалықтар айлап, тіпті жылдап толық жуынбаған. Бұл әдет кейін адамзат тарихындағы ең жойқын індеттердің таралуына ықпал етті.

Көптеген қала тұрғындары толық денесін сумен жуу өте сирек болатын әдетке көшті. Кейбір ақсүйектердің өмір бойы бірнеше рет қана моншаға түскені туралы тарихи деректер бар. Франция королі XIV Людовик өмірінде бірнеше-ақ рет толық жуынған деген мәліметтер кездеседі.

Бұған бірнеше себеп болды.

1. Шіркеудің ықпалы. Орта ғасырларда христиан шіркеуі қоғамдағы ең ықпалды институт еді. Кейбір дін қызметкерлері қоғамдық моншаларды күнә жасалатын орын деп санады. Себебі онда әйелдер мен ерлер бірге түсетін жағдайлар кездесетін, азғындық пен жезөкшелік орын алды деп есептелді. Шіркеу судың өзін емес, осындай орындарды сынады. Бірақ уақыт өте келе халық арасында «жиі жуыну дұрыс емес» деген түсінік қалыптасты.

2. Аурудан қорқу. Сол кездегі дәрігерлер ыстық су денедегі тері тесіктерін ашады, ал сол арқылы аурулар ағзаға кіреді деп сенді. Олардың ойынша, жуынған адам оба, шешек сияқты ауруларды тез жұқтырады. Қазіргі медицина бұл пікірдің мүлде қате екенін дәлелдеді.

3. Моншалардың жабылуы. XIV ғасырдан кейін оба індеті басталғанда көптеген қоғамдық моншалар жабылды. Билік адамдар көп жиналатын орындар ауру таратады деп есептеді. Соның салдарынан жуынатын орындар азайып кетті.