Untitled Document

Сіз білесіз бе? Адамдағы нәресте шақтан қартайғанға дейінгі өзгерістер процесі

Өмірдің алғашқы кезеңі – нәрестелік шақ. Бұл уақытта адам ағзасы сыртқы ортаға бейімделуді енді ғана бастайды. Жаңа туған сәбидің барлық жүйелері толық жетілмеген болады, сондықтан ол толықтай күтімге тәуелді. Бірақ дәл осы кезеңде өсу қарқыны ең жоғары деңгейде жүреді, бірнеше айдың ішінде салмақ қосылып, ми белсенді түрде дамиды. Баланың алғашқы қимылдары, алғашқы дыбыстары, бәрі де ағзаның күрделі даму процесінің көрінісі.

Балалық шақта ағза біртіндеп күшейіп, иммундық жүйе қалыптасады. Бала қозғалысты үйреніп, қоршаған ортаны таниды. Бұл кезеңде сүйек жүйесі қатайып, бұлшықеттер дамиды. Сонымен қатар, ми қызметі қарқынды дамып, ойлау, есте сақтау, тіл сияқты қабілеттер қалыптаса бастайды. Медицинада бұл кезең адамның болашақ денсаулығының негізі қаланатын уақыт деп есептеледі.

Жасөспірімдік кезең – ең күрделі әрі қарқынды өзгерістер кезеңі. Бұл уақытта гормондық жүйе белсенді жұмыс істеп, жыныстық жетілу процесі жүреді. Ағзада үлкен физикалық өзгерістермен қатар, психологиялық өзгерістер де байқалады. Эмоциялар тұрақсыз болып, адам өзін іздеу кезеңінен өтеді. Дәл осы уақытта дұрыс тамақтану, ұйқы және өмір салты ерекше маңызды рөл атқарады.

Ересек шақ – ағзаның ең тұрақты әрі өнімді кезеңі. Бұл уақытта барлық жүйелер толық қалыптасып, өз деңгейінде жұмыс істейді. Адам физикалық және ақыл-ой тұрғысынан ең жоғары мүмкіндіктеріне жетеді. Бірақ дәл осы кезеңде денсаулыққа деген жауапкершілік те артады. Себебі дұрыс емес өмір салты болашақтағы аурулардың негізін осы уақытта қалайды.

Уақыт өте келе ағзада қартаю процесі басталады. Бұл табиғи құбылыс, бірақ оның жылдамдығы мен сипаты әр адамда әр түрлі болады. Жас ұлғайған сайын зат алмасу баяулап, бұлшықет массасы азаяды, сүйектер әлсірейді. Сонымен қатар, кейбір мүшелердің қызметі төмендей бастайды. Дегенмен, қазіргі медицина мен дұрыс өмір салты қартаю процесін баяулатуға мүмкіндік береді.