Неге қазіргі жастар тез шаршайды: жаһандық проблема

Қазіргі қоғамда жиі айтылатын шағымдардың бірі «шаршап жүрмін». Бұл сөзді енді тек үлкендерден емес, 20-30 жас аралығындағы жастардан да жиі естиміз. Қызығы, бұрынғы буынмен салыстырғанда бүгінгі жастардың физикалық тұрғыдан ауыр жұмыс істемеуі мүмкін, бірақ соған қарамастан олар өзін әлсіз, күйзеліске ұшыраған, энергиясы аз күйде сезінеді. Бұл неліктен?

Ақпараттық артық жүктеме – көзге көрінбейтін шаршау. Бүгінгі жастар күніне жүздеген ақпарат ағынымен бетпе-бет келеді: әлеуметтік желілер, жаңалықтар, мессенджерлер, видеолар. Ми үздіксіз ақпарат өңдеуге мәжбүр. Бұл физикалық жұмыс емес, бірақ жүйке жүйесін қатты шаршатады. Ғалымдар мұны «когнитивтік шаршау» деп атайды. Яғни адам ештеңе істемегендей көрінгенімен, миы тоқтаусыз жұмыс істеп тұрады.

Ұйқы сапасының нашарлауы. Көп жастар кеш жатып, телефонмен ұзақ уақыт өткізеді. Ұйқы қанбайды.

Стресс пен белгісіздік. Қазіргі заман мүмкіндіктер заманы, бірақ сонымен қатар тұрақсыздық заманы. Жастарға «табысқа жет», «өз орныңды тап», «басқалардан қалып қойма» деген қысым көп.

Қозғалыстың азаюы. Парадокс сияқты көрінеді: аз қозғалу көп шаршауға әкеледі. Кеңседе отыру, телефонға телміру, аз қимылдау қан айналымын баяулатады. Бұл мидың оттегімен қамтамасыз етілуін төмендетіп, жалпы энергия деңгейін түсіреді.

Дұрыс тамақтанбау. Фастфуд, тәтті тағамдар, ретсіз тамақтану – энергияның тұрақсыз болуына себеп. Қант деңгейі тез көтеріліп, тез түседі, нәтижесінде адам өзін әлсіз сезінеді. Ал дәрумендер мен минералдардың жетіспеушілігі ұзақ мерзімді шаршауға алып келеді.

Мақсат пен мағынаның әлсіреуі. Тағы бір маңызды, бірақ жиі айтылмайтын себеп – өмірдегі айқын бағыттың болмауы. Адам не үшін жұмыс істеп жүргенін, қайда бара жатқанын нақты білмесе, психологиялық тұрғыда шаршайды.

Бұл мәселеден шығу жолы: Ұйқыны реттеу (кемі 7-8 сағат), Ақпарат тұтынуды шектеу (әсіресе ұйқы алдында). Аптасына кемі 3 рет физикалық қозғалыс. Қарапайым, табиғи тағамдарға көшу. Нақты мақсат қою және соған жүйелі қадам жасау.