Сіз білесіз бе? Көктем келгенде адамдар неге өзгере бастайды?

Көктем келгенде адамның көңіл-күйі, энергиясы, тіпті мінез-құлқы да өзгере бастайды. Бұл жай ғана «көктем әсері» емес, оның артында нақты биологиялық және психологиялық себептер бар. Ғылым бұл құбылысты бірнеше маңызды фактор арқылы түсіндіреді.

1. Күн сәулесі мен гормондар байланысы. Қыс бойы күннің қысқа болуы адамның ағзасына әсер етеді. Көктемде күн ұзарып, жарық көбейген кезде мидағы серотонин деңгейі артады. Бұл гормон көңіл-күйді жақсартып, адамды белсендірек етеді. Сонымен қатар, «ұйқы гормоны» саналатын мелатонин азаяды, сондықтан адам өзін сергек сезіне бастайды.

2. Д витаминінің көбеюі. Күн сәулесі арқылы ағзада D витамині түзіледі. Қыста оның жетіспеушілігі жиі байқалады, ал көктемде қайта қалпына келе бастайды. Бұл иммунитетті күшейтіп қана қоймай, адамның жалпы жағдайына, энергиясына оң әсер етеді.

3. Биологиялық ырғақтың өзгеруі. Адам ағзасында «циркадтық ырғақ» деп аталатын ішкі сағат бар. Көктемде күн ұзарып, табиғи жарық көбейгенде бұл ырғақ қайта реттеледі. Соның нәтижесінде ұйқы сапасы жақсарып, күндізгі белсенділік артады.

4. Психологиялық әсер және мотивация. Көктем – жаңару символы. Табиғаттың жанданып, ағаштардың гүлдеуі адам психологиясына да әсер етеді. Ғалымдар мұны «маусымдық мотивацияның артуы» деп атайды. Адам жаңа мақсаттар қойып, өзгерістерге дайын бола бастайды.

5. Маусымдық аффективті бұзылыс. Кей адамдарда қыс кезінде көңіл-күйдің төмендеуі байқалады. Бұл құбылыс маусымдық аффективті бұзылыс деп аталады. Көктем келгенде оның белгілері әлсіреп, адам өзін әлдеқайда жақсы сезінеді.

6. Гормоналды белсенділік пен әлеуметтік факторлар. Көктемде кейбір гормондардың (мысалы, тестостерон) деңгейі өзгеруі мүмкін. Бұл адамның энергиясына, қарым-қатынасқа деген қызығушылығына әсер етеді. Сонымен қатар, адамдар көбірек сыртқа шығып, әлеуметтік белсенділігі артады.