Денсаулық... Дұрыс тамақтану және энергияның пайда болуы
Дұрыс тамақтану – бұл тек пайдалы тағам жеу емес, ол ағзаның қалай жұмыс істейтінін түсінумен байланысты. Адам жеген тағам бірден энергияға айналмайды. Ол бірнеше кезеңнен өтіп, біртіндеп ағзаға сіңеді.
Алдымен тағам ауызда шайналып, асқазанға түседі. Асқазанда ол қышқылдар мен ферменттердің әсерінен ыдырай бастайды. Кейін ішекке өтіп, одан әрі ұсақ бөлшектерге бөлінеді. Осы кезде тағамдағы ақуыздар аминқышқылдарға, көмірсулар глюкозаға, ал майлар май қышқылдарына айналады. Дәл осы ұсақ бөлшектер қан арқылы бүкіл денеге тарайды.
Клеткаларға жеткеннен кейін глюкоза негізгі энергия көзі ретінде пайдаланылады. Ол оттегімен бірге «жанып», энергия бөледі. Бұл процесс нәтижесінде адам қозғалады, ойлайды, жұмыс істейді. Егер тағам дұрыс қорытылса, адам өзін сергек сезінеді. Ал дұрыс емес тамақтану шаршау мен әлсіздікке әкеледі.
Адамға энергия беретін негізгі тағамдар – көмірсуларға бай өнімдер. Мысалы, күріш, қарақұмық, нан, жемістер. Бірақ тек жылдам көмірсулар (тәттілер) энергияны тез көтеріп, тез түсіреді. Ал баяу көмірсулар ұзақ уақытқа күш береді.
Сонымен қатар ақуыздар (ет, жұмыртқа, бұршақ) денені қалпына келтіреді, ал пайдалы майлар (жаңғақ, зәйтүн майы) энергияны тұрақты ұстайды.
Қорытындылай келе, дұрыс тамақтану энергияның негізі. Ағзаға сапалы «жанармай» берсең, ол да саған тұрақты күш пен өнімділік береді.