Сіз білесіз бе? Қытайдың білім жүйесі: құрылымы

1. Мектепке дейінгі білім

– 3–6 жас аралығы.
– Міндетті емес, бірақ кең таралған.
– Мемлекеттік және жеке балабақшалар бар.

2. Бастауыш мектеп

– 6–12 жас (6 жыл).
– Міндетті оқу кезеңі басталады.
– Негізгі пәндер: қытай тілі, математика, саясат, дене шынықтыру, музыка.

3. Орта білім

• Орта буын (Чучжун – 3 жыл): 12–15 жас.
• Жоғары мектеп (Гаочжун – 3 жыл): 15–18 жас.

4. Жоғары білім (университеттер, колледждер)

• Гаокао – Қытайдың ұлттық бірыңғай емтиханы.
• Бұл емтихан Қытайдағы ең маңызды өмірлік сынақ болып саналады.
• ҰБТ-дан да ауыр: 10–12 пән, үлкен психологиялық қысым.
• Университеттер үш деңгейге бөлінеді: «Project 985», «Project 211» және жалпы ЖОО-лар.

Гаокао – ұлттық драма. Гаокао – адамның өмір жолын шешетін басты сынақ. 10 миллионнан астам оқушы жыл сайын тапсырады. Емтихан күні ел бойынша тыныштық режимі орнатылады. Бәсекелестік өте жоғары – Үздік университетке түсу әлеуметтік статус пен жақсы жұмыс кепілі болып табылады. Ұлттық тәрбие мен идеологияға мән беріледі – Партия мен Отанға адалдық – мектеп бағдарламасының бір бөлігі. «Мораль және саясат» пәні міндетті. Білім теңсіздігі – Қалалық мектептер мен ауылдық мектептердің сапасы жер мен көктей. «Тигр аналар» феномені – Ата-аналар баласының оқуда жетістікке жетуін өмірлік міндет санайды. Қосымша сабақтар, түнгі дайындық — қалыпты нәрсе.

Кемшіліктері: Шығармашылыққа орын аз, Жүйке жұқартатын бәсеке, Әлеуметтік теңсіздік, Стресске байланысты оқушының жан күйзелісі (depression, burnout).