Сіз білесіз бе? Әлемдік державалар (1)

ұл әскери, экономикалық, саяси және мәдени ықпалы бүкіл әлемге таралатын қуатты мемлекеттер. Тарих бойы түрлі елдер әр кезеңде әлемдік держава мәртебесіне ие болып отырды.

1. Тарихтағы әлемдік державалар:

Ежелгі және орта ғасырлар:

• Мысыр патшалығы – ежелгі өркениет, ғылым мен сәулетте алда болды.

• Парсы империясы – Таяу Шығыс пен Азияны біріктірген алып империя.

• Рим империясы – Батыс өркениетінің негізін қалаған.

• Қытай (Хань, Тан, Сун династиялары) – ғылым, технология, саудада алда болды.

• Ислам халифаттары – білім мен мәдениеттің орталығы.

• Моңғол империясы – тарихтағы ең үлкен құрлықтық империя.

• Осман империясы – Еуропа мен Азияны байланыстырып, ұзақ уақыт бойы күшті держава болды.

2. Жаңа дәуірдегі әлемдік державалар:

XV–XIX ғасырлар:

• Испания мен Португалия – алғашқы отаршыл державалар (Америка, Африка, Азия).

• Ұлыбритания – «Күн батпайтын империя», бүкіл әлемге ықпал етті.

• Франция – Еуропада саяси және мәдени ықпалы күшті болды.

• Ресей империясы – Еуразия кеңістігінде әсері зор.

• Германия (кейінірек Пруссия) – өнеркәсіп пен әскери қуаты жоғары ел.

3. ХХ ғасырдың әлемдік державалары:

• АҚШ – екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жетекші ел, әсіресе экономикалық және әскери салада.

• Кеңес Одағы (КСРО) – социалистік идеологияның көшбасшысы, АҚШ-пен қырғи-қабақ соғыста қарсы тұрды.

• Ұлыбритания мен Франция – соғыстан кейін де БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты мүшелері ретінде беделін сақтап қалды.

• Қытай Халық Республикасы – 1970-жылдардан кейін тез дамып, ХХІ ғасырда супердержаваға айналды.

(Жалғасы ертең...)