Әңгіме... Кенесары хан

Ертеде, халқымыздың азаттығы үшін күрескен Кенесары хан жайлы ел арасында кең тараған бір аңыз бар.

Кенесары жас күнінен-ақ батырлығымен, әділдігімен көзге түседі. Ол атақты Абылай ханның немересі. Ел ішінде оны «Хан Кене» деп атайды. Талай шайқастарда жеңіске жетіп, жұртын әділетпен билеген.

Бір жылы жаздың соңғы айында, ел ішінде бүлік пен шапқыншылық көбейіп, жұрт үрейлене бастайды. Кенесары елін аман алып қалу үшін Ұлытаудың етегіне келіп, ел билерімен кеңес құрады. Сол түнде ол түс көреді.

Түсінде бір ақ киімді қария оған келіп:

– Хан ием, халқыңды аман алып қалғың келсе, ертең таң алдында Ұлытаудың шыңына шық. Сонда саған Хақ та’аланың бір сыйы беріледі, – дейді.

Кенесары түсінен шошып оянады да, ертеңіне ерте тұрып, қасына серіктерін алмай, жалғыз өзі тауға бет алады. Шың басына жеткенде шынында да үлкен бір ақ тастың үстінде жарқырап жатқан найзаны көреді. Найзаның сабы киелі ағаштан, ұшы күміспен қапталған, бетінде ежелгі түркі жазуы бар екен. Найзаны қолына алған сәтте, аспанда найзағай ойнап, жын-перідей түнек бұлттар бытырап кетеді. Сол сәттен бастап ханның рухы тіпті күшейіп, сөзі өткір, жүрісі нық бола бастайды.

Халық ол найзаны «Қасиетті хандар найзасы» деп атап кетеді. Ел ішінде мынадай сөз тараған:

– Кенесары найзасын көтерсе – жау шегінеді, найзасын тік ұстаса – ел көтеріліп, рухтанады, ал найзасын жерге қадаса – сол жерде әділ үкім шығады, – деген.

Бірақ бір күні Кенесарының дұшпандары мен сатқындар ойран салып, ордасын төндіреді. Хан көпшілікпен бірге найзаны аман алып қалу үшін оны Ұлытаудың етегіндегі терең үңгірге жасырған екен.